Temettü Verimi (Dividend Yield) Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Temettü (kâr payı), bir şirketin elde ettiği kârın bir kısmını ortaklarına (hisse sahiplerine) dağıtmasıdır. Temettü verimi ise bu dağıtılan parayı, hissenin fiyatına oranlayan bir yüzdedir.

Başka bir deyişle şu sorunun cevabıdır: "Bu hisseye bugün ödediğim para üzerinden bir yılda ne kadar nakit temettü geliyor?"

Kabaca bir örnekle: bir hisse 100 lira ve şirket o hisse için yıl içinde 5 lira temettü dağıttıysa, temettü verimi yüzde 5'tir. Yani 100 liralık yatırımın 5 lirası o yıl nakit kâr payı olarak cebe dönmüştür.

Önemli bir nokta: temettü verimi faiz gibi sabit bir "getiri garantisi" değildir. Bir şirketin gelecekte ne kadar temettü dağıtacağı; o yılki kârına, yönetimin kararına ve genel kurul onayına bağlıdır. Her yıl değişebilir, hatta şirket hiç dağıtmamayı da seçebilir.

Formül oldukça basittir:

Temettü Verimi = (Hisse Başına Yıllık Temettü ÷ Hisse Fiyatı) × 100

Formülün iki parçası var:

• Hisse başına yıllık temettü: Şirketin tek bir hisse için bir yılda ödediği (veya ödeyeceği) toplam brüt kâr payı. Yıl içinde birden fazla taksitle dağıtılıyorsa hepsi toplanır.
• Hisse fiyatı: Hesabı yaptığın andaki güncel hisse fiyatı.

Dikkat: aynı şirket için fiyat her gün değiştiğinden, temettü verimi de her gün değişir. Temettü tutarı sabit kalsa bile fiyat yükseldiğinde verim düşer, fiyat düştüğünde verim yükselir. Bu yüzden "şu hissenin temettü verimi şudur" derken hangi fiyat ve hangi yılın temettüsü kullanıldığı önemlidir.

Güncel bir hissenin son temettüsünü ve fiyatını kullanarak temettü verimini hesaplamak istersen FinansZeka'ya sorabilirsin.

Rakamları tamamen örnek olsun diye seçiyoruz; gerçek bir hisse değildir.

Diyelim ki bir şirketin hissesi 80 lira ve şirket o yıl hisse başına 4 lira brüt temettü dağıttı.

1. Yıllık temettüyü fiyata böl: 4 ÷ 80 = 0,05
2. 100 ile çarp: 0,05 × 100 = yüzde 5

Yani bu hissenin temettü verimi yüzde 5'tir. 80 liralık her hisse için o yıl 4 lira brüt temettü gelmiştir.

Net temettüye dikkat: Türkiye'de temettü ödemelerinde stopaj (gelir vergisi kesintisi) yapılır. Yani şirket 4 lira brüt dağıtsa da hesabına geçen tutar, stopaj düşüldükten sonraki net tutardır. "Brüt verim" ile "net verim" bu yüzden farklı çıkar. Stopajın nasıl işlediğini stopaj rehberinden okuyabilirsin.

Adet üzerinden örnek: 100 lot (100 adet) hissen varsa ve hisse başına brüt 4 lira temettü dağıtıldıysa, toplam brüt temettün 400 liradır. Bundan stopaj düşülür ve kalanı sana ödenir.

Temettü verimi tek başına "iyi" ya da "kötü" demek için yeterli değildir. Anlamı bağlama göre değişir:

• Yüksek temettü verimi ilk bakışta çekici görünür, ama her zaman olumlu bir işaret değildir. Verim, fiyat çok düştüğü için de yükselebilir. Yani payda (fiyat) küçüldüğü için oran büyümüş olabilir; bu da çoğu zaman piyasanın şirketle ilgili bir endişesini yansıtır. Ayrıca yüksek verim, şirketin kârını büyümeye yatırmak yerine dağıttığı anlamına gelebilir.
• Düşük temettü verimi kötü demek değildir. Büyüyen şirketler kârını dağıtmak yerine yeni yatırımlara ayırabilir; bu durumda verim düşük ama şirket değer kazanıyor olabilir.
• Sürdürülebilirlik asıl sorudur: Şirket bu temettüyü kârından mı ödüyor, yoksa borçlanarak mı? Geçen yılki yüksek temettü bu yıl tekrarlanacak mı? Tek seferlik (olağanüstü) bir dağıtım, kalıcı bir verim gibi görünebilir.

Kısacası temettü verimi, bir hisseyi anlamak için kullanılan birçok orandan sadece biridir. F/K oranı, PD/DD gibi diğer göstergeler ve şirketin bilançosuyla birlikte değerlendirilir. Bu rehber hangi hissenin alınacağına dair bir yönlendirme yapmaz; oranı doğru okumayı amaçlar.

Bu üç kavram sık karıştırılır:

• Temettü: Lira cinsinden, hisse başına dağıtılan nakit tutar (örneğin 4 lira).
• Temettü verimi: Bu tutarın fiyata oranı, yüzde olarak (örneğin yüzde 5).
• Toplam getiri: Bir hisseden elde edilen toplam kazanç, sadece temettüden ibaret değildir. İki parçası vardır: (1) temettü geliri ve (2) hissenin fiyatındaki değişim (değer artışı veya azalışı).

Bir hisse yüzde 5 temettü verimi sağlasa bile, yıl içinde fiyatı düşmüşse toplam getiri negatif olabilir. Tersine, temettü vermeyen bir hissenin fiyatı artmışsa toplam getirisi pozitif olabilir. Bu yüzden temettü verimini, getirinin tamamı değil bir parçası olarak görmek doğru olur.

Ayrıca bir yatırımın gerçek kazancını ölçerken enflasyonu da hesaba katmak gerekir. Yüzde 5 temettü verimi, enflasyonun ne olduğuna göre reel olarak çok farklı anlamlar taşır. Reel getiri kavramını ayrı rehberden inceleyebilirsin.